RENTGEN TASVIRLARINI SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA TAHLIL QILISHNING METODOLOGIK ASOSLARI

Authors

  • Otaqulov Oybek Xamdamovich Farg‘ona davlat texnika universiteti Farg‘ona, O‘zbekiston
  • Nabiyev Iskandar Farxodjon o‘g‘li Farg‘ona davlat texnika universiteti Farg‘ona, O‘zbekiston

Keywords:

rentgen tasviri, konvolyutsion neyron tarmoq, sun’iy intellekt, tasvir sifati, tashqi sinov, izohlanuvchanlik, diagnostik qarorni qo‘llab-quvvatlash

Abstract

Maqolada ko‘krak qafasi rentgen tasvirlarini sun’iy intellekt yordamida avtomatik tahlil qilishning metodologik asoslari tanqidiy adabiyotlar sharhi orqali o‘rganiladi. Tadqiqotning maqsadi tasvirga dastlabki ishlov berish, konvolyutsion neyron tarmoq arxitekturasini tanlash va natijalarni baholash o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlashtirishdan iborat. Tanlangan manbalar algoritmik yondashuv, ma’lumotlarning sifati, baholash sharoiti va klinik talqin imkoniyati bo‘yicha qiyoslandi. Tahlil natijasida modelning ichki sinovdagi aniqligi uni boshqa muassasada qo‘llash uchun yetarli dalil emasligi, yorliqlash sifati va ma’lumotlar taqsimotidagi farqlar esa natijalarni talqin qilishda alohida hisobga olinishi zarurligi asoslandi. Tasvir sifati, model barqarorligi, tashqi sinov va qarorni izohlashni birlashtiruvchi bosqichma-bosqich baholash yondashuvi taklif etildi. Maqola yangi klinik tajriba natijalarini taqdim etmaydi; undagi xulosalar mavjud ilmiy dalillarning qiyosiy tahliliga asoslanadi.

References

1. Litjens G., Kooi T., Bejnordi B. E. et al. A survey on deep learning in medical image analysis. Medical Image Analysis. 2017;42:60–88. https://doi.org/10.1016/j.media.2017.07.005

2. He K., Zhang X., Ren S., Sun J. Deep Residual Learning for Image Recognition. Proceedings of CVPR. 2016:770–778. https://doi.org/10.1109/CVPR.2016.90

3. Huang G., Liu Z., van der Maaten L., Weinberger K. Q. Densely Connected Convolutional Networks. Proceedings of CVPR. 2017:4700–4708. https://openaccess.thecvf.com/content_cvpr_2017/html/Huang_Densely_Connected_Convolutional_CVPR_2017_paper.html

4. Rajpurkar P., Irvin J., Zhu K. et al. CheXNet: Radiologist-Level Pneumonia Detection on Chest X-Rays with Deep Learning. arXiv preprint. 2017. arXiv:1711.05225. https://arxiv.org/abs/1711.05225

5. Irvin J., Rajpurkar P., Ko M. et al. CheXpert: A Large Chest Radiograph Dataset with Uncertainty Labels and Expert Comparison. 2019. arXiv:1901.07031. https://arxiv.org/abs/1901.07031

6. Nguyen H. Q., Lam K., Le L. T. et al. VinDr-CXR: An open dataset of chest X-rays with radiologist’s annotations. Scientific Data. 2022;9:429. https://doi.org/10.1038/s41597-022-01498-w

7. Zech J. R., Badgeley M. A., Liu M., Costa A. B., Titano J. J., Oermann E. K. Variable generalization performance of a deep learning model to detect pneumonia in chest radiographs: A cross-sectional study. PLOS Medicine. 2018;15(11):e1002683. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1002683

8. Selvaraju R. R., Cogswell M., Das A., Vedantam R., Parikh D., Batra D. Grad-CAM: Visual Explanations from Deep Networks via Gradient-Based Localization. Proceedings of ICCV. 2017:618–626. https://doi.org/10.1109/ICCV.2017.74

9. Tejani A. S., Klontzas M. E., Gatti A. A. et al. Checklist for Artificial Intelligence in Medical Imaging (CLAIM): 2024 Update. Radiology: Artificial Intelligence. 2024;6(4):e240300. https://doi.org/10.1148/ryai.240300

10. Tjoa E., Guan C. A Survey on Explainable Artificial Intelligence (XAI): Toward Medical XAI. IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems. 2021;32(11):4793–4813. https://doi.org/10.1109/TNNLS.2020.3027314

Downloads

Published

2026-10-20

How to Cite

Otaqulov, O., & `Nabiyev , I. (2026). RENTGEN TASVIRLARINI SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA TAHLIL QILISHNING METODOLOGIK ASOSLARI. Journal of Advances in Clinical and Biomedical Research, 1(1), 50–59. Retrieved from https://journals-hub.uz/index.php/JACBR/article/view/10